วิธีง่ายๆในการดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน

      เป็นที่ทราบกันดีว่าสังคมของประเทศไทยเข้าสู่สังคมของผู้สูงอายุเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ด้วยอัตราการเกิดใหม่ของประชากรที่ลดลงในขณะเดียวกันจำนวนผู้สูงอายุและผู้ที่กำลังจะเป็นผู้สูงอายุกลับมีจำนวนมากขึ้น   เนื่องจากความเจริญทางด้านการแพทย์และการรักษาพยาบาล วันนี้เรามี 10 วิธีแบบง่ายๆในการดูแลผู้สูงอายุมานำเสนอ

       1.  เรื่องการกินของผู้สูงอายุ ส่วนใหญ่รับประทานอาหารได้น้อยลงเนื่องจากอวัยวะในร่างกายเสื่อมสภาพลง โดยเฉพาะระบบย่อยอาหารทำให้ท้องอืดท้องเฟ้อรวมถึงปัญหาของปากและฟันส่งผลให้เคี้ยวอาหารได้ไม่ละเอียด นอกจากนี้ผู้สูงวัยมักจะดื่มน้ำน้อยและขาดการออกกำลังกายจึงเป็นสาเหตุของอาการท้องผูก เพราะฉะนั้นให้เน้นการรับประทานผักผลไม้ที่รับประทานง่ายและไม่หวานจัดเพื่อช่วยให้ผู้สูงอายุได้รับวิตามินและกากใย     อาหารอย่างพอเพียง โปรตีนควรเลือกประเภทที่ย่อยง่ายเช่น  เนื้อปลา ไข่ขาวหรือนม ควรเลี่ยงการปรุงอาหารรสจัดจ้านนะครับ ลดหวานมันเค็มรวมถึงดื่มน้ำสะอาดให้พอเพียงอย่างน้อย 1 ถึง 1.5 ลิตรต่อวัน  ลดการดื่มน้ำหวานแอลกอฮอล์ หลีกเลี่ยงการดื่มชากาแฟในช่วงบ่ายหรือเย็น เพราะจะทำให้นอนหลับยากขึ้น อาหารมีส่วนสำคัญนะครับไม่ควรนำอาหารค้างคืนมารับประทานหรือเอายาเก่าๆที่อาจหมดอายุมาใช้ ซึ่งอาจจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้

        2.  ขยับร่างกายวันละนิดชีวิตยืนยาว การออกกำลังกายช่วยให้อวัยวะข้างในแข็งแรงทุกระบบ ตั้งแต่หัวใจปอดและระบบขับถ่ายกระดูกกล้ามเนื้อรวมถึงสมองแต่ผู้สูงอายุหลายท่านไม่กล้าออกกำลังกายเพราะกลัวจะพลัดตกหกล้มหรือกลัวว่าจะไม่มีแรงออกกำลังดังนั้นผู้ดูแลจึงมีบทบาทสำคัญในการช่วยส่งเสริมการออกกำลังกายของผู้สูงวัย เริ่มตั้งแต่จัดกิจกรรมการออกกำลังกายที่ปลอดภัย เหมาะสมกับสภาพร่างกายและคอยให้ความช่วยเหลือ เช่นช่วยพยุงให้ขยับกายบริหารได้เบาๆหรือผ่าเดินเล่นการแกว่งแขนช้าๆก็ช่วยให้ยืดกล้ามเนื้ออย่างดีนะครับ พยายามทำให้ได้ทุกวันนะครับอย่างน้อยวันละ 10-20 นาที จะช่วยให้สุขภาพของผู้สูงอายุแข็งแรงมากขึ้นครับ

        3. ลดละเลิกสิ่งที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ เช่น การสูบบุหรี่ ดื่มเหล้า พฤติกรรมเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ หรือการหกล้ม ดูแลควบคุมโรคประจำตัวตามที่แพทย์แนะนำและพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอสำหรับผู้ที่ร่างกายแข็งแรงดีควรตรวจสุขภาพและตรวจคัดกรองโรคประจำวันของผู้สูงอายุ เช่นโรคสมองเสื่อม ซึมเศร้า กระดูกพรุน ภาวการณ์มองเห็น หรือการได้ยินผิดปกติภาวะขาดสารอาหารเป็นประจำทุกปี

       4. การดูแลเรื่องการขับถ่ายผู้สูงอายุ หมั่นสังเกตการขับถ่ายของตัวเองนะครับว่ามีปัญหาท้องผูกท้องผูกสลับท้องเสียบ่อยหรือเปล่า อุจจาระมีมูกเลือดหรือเปล่า หรือมีปัสสาวะอุจจาระเล็ดหรือไม่ทั้งนี้ไม่ควรอายที่จะบอกปัญหาการขับถ่ายกับผู้ดูแลนะครับหรือคนใกล้ชิด เพราะอาการเหล่านี้อาจจะเป็นสัญญาณเตือนของโรคบางอย่างซึ่งอาจจะสามารถแก้ไขได้และผู้สูงวัยจะได้กลับไปมีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง

       5. ความสะอาด ภูมิคุ้มกันของผู้สูงอายุไม่ค่อยแข็งแรงมากติดโรคได้ง่ายโดยเฉพาะผู้สูงอายุที่ไม่สามารถดูแลตัวเองได้หรือมีโรคเรื้อรังเช่น เบาหวาน ผู้ดูแลควรใส่ใจดูแล ฟัน ผิวหนัง ผม และซอกหลืบต่างๆของร่างกาย รวมถึงบริเวณอวัยวะเพศ อย่าปล่อยให้อับชื้นและเกิดระคายเคือง

       6. อุปกรณ์ช่วยเดิน ควรใช้อุปกรณ์ช่วยทรงตัวตามที่แพทย์แนะนำอุปกรณ์ควรมีขนาดเหมาะกับผู้สูงวัยแต่ละท่าน รองเท้าควรเลือกที่มีความนุ่มกระชับเท้าหุ้มส้นหรือมีสายรัดข้อเท้าไม่ให้หลุดง่าย และพื้นมีดอกยางยึดเกาะได้ดีและไม่ลื่นอย่าอายที่จะต้องใช้อุปกรณ์ช่วยทรงตัวหากต้องไปนอกบ้านหรือเดินไปไกล เพราะจะช่วยลดอุบัติเหตุและเป็นผู้ช่วยทำให้ผู้สูงวัยสามารถออกไปใช้ชีวิตด้วยตัวเองได้ ไม่กลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง

       7. ไม่ละเลยเรื่องยาและการพบแพทย์ ผู้ดูแลควรจัดยาให้ง่ายต่อการรับประทานและใส่ใจให้ผู้สูงอายุรับประทานยาให้ตรงตามที่แพทย์แนะนำ ห้ามหยุดยาเอง และพบแพทย์ตามนัดอย่างเคร่งครัด ควรจดจำยาที่ผู้สูงอายุใช้ได้ และแจ้งรายการยาที่แพ้ทุกท่านทุกโรงพยาบาลที่ไปพบ เพื่อป้องกันการจ่ายยาซ้ำซ้อนหรือยาที่ออกฤทธิ์ตีกัน นอกจากนี้เมื่อพบว่าผู้สูงอายุมีอาการเจ็บป่วย เช่น มีไข้ หอบเหนื่อย ซึมลง อาเจียน หรือท้องเสีย ถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายใน 1-2 วัน ควรพาส่งโรงพยาบาลไม่ควรซื้อยามารับประทานเอง

       8. ปล่อยวางพักผ่อนและอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ดี ความเครียด กังวล คิดลบ เป็นสารพิษที่รบกวนการทำงานของเซลล์สมองผู้สูงอายุและผู้ดูแลควรพยายามหาวิธีผ่อนคลายจิตใจเพื่อการพักผ่อน ในแบบที่ตัวเองชอบเช่น เดินทางท่องเที่ยว อ่านหนังสือ ฟังเพลง เต้นรำ หรือทำงานอดิเรก จัดสภาพแวดล้อมให้สงบ สะอาด มีอากาศถ่ายเท ไม่มีเสียงดังเกินไปและควรออกมารับแสงแดดอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง ผู้ดูแลและครอบครัวควรคอยสังเกตอาการซึมเศร้าของผู้สูงอายุเสมอ เมื่อมีอาการมากจนกระทบต่อ การกิน การนอน การคิด หรือการจดจำ หรือการใช้ชีวิตจำวัน ควรรีบปรึกษาแพทย์

       9. บ้านเป็นมิตรกับผู้สูงวัย การจัดเตรียมบ้านให้เหมาะสมกับผู้สูงอายุก็เป็นสิ่งที่จำเป็นไม่ควรมองข้าม ภายในบ้านไม่ควรมีพื้นต่างระดับเพื่อป้องกันการสะดุดล้ม พื้นห้องน้ำไม่ลื่นและควรแยกส่วนเปียกส่วนแห้งออกจากกัน ติดตั้งราวจับในห้องน้ำและในบริเวณที่ผู้สูงอายุใช้บ่อยๆ นอกจากนี้ยังควรดูแลให้แสงสว่างพอเพียง ปลั๊กและสวิตซ์ควรอยู่ในส่วนที่ผู้สูงวัยเอื้อมถึงง่ายๆ โดยเฉพาะในห้องนอน

       10. ความอบอุ่นกำลังใจและความรักในครอบครัว สำคัญต่อผู้สูงอายุอย่างมาก หากอยู่บ้านเดียวกันควรมีกิจกรรมร่วมกันไม่อยากให้ผู้สูงอายุใช้ชีวิตแบบคนแก่อย่างโดดเดี่ยว

      ก็เป็น 10 วิธีง่ายๆในการดูแลผู้สูงอายุนะครับแม้ผู้สูงอายุอาจจะเคยเป็นคนแข็งแรง แต่เมื่อร่างกายเสื่อมโทรมลงจึงเป็นบุคคลที่ต้องการการดูแลเอาใจใส่อย่างถูกสุขลักษณะ เพื่อสุขภาพที่แข็งแรงทั้งด้านร่างกายและจิตใจโดยไม่มองข้ามการพบแพทย์ตามนัดสม่ำเสมอ และให้ความสำคัญกับการตรวจสุขภาพประจำปีเพราะการป่วยไข้เป็นเรื่องที่ไม่มีใครอยากให้เกิดขึ้นดังนั้นการป้องกันจึงย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ